Huzurlu Yeşilin, Sakın Maviyle Buluştuğu Kıymetli Bir Hazine: Balaton Gölü

   0 Kişi Yorum Yaptı   Eklenme Tarihi: 02/08/2022
Yeni yerler keşfetmek, spor yapmak, yüzmek, festivallere katılmak, termal kaplıcalarında tedavi görmek, üzüm bağlarında şarap tatmak isterseniz, 'Macaristan Denizi'ni yani Balaton Gölü’nü ziyaret etmelisiniz
.stripslashes($urun->baslik).

Hazırlayan: Diş Hekimi Müzeyyen Topçu Tan 

Orta Avrupa'da bulunan Macaristan; doğuda Romanya ve Ukrayna, batıda Avusturya ve Slovenya, kuzeyde Slovakya, güneyde Sırbistan ve Hırvatistan ile komşu, denize kıyısı olmayan bir ülke... Başkenti, doğunun Paris’i olarak kabul edilen Budapeşte. Budapeşte; mimarisi, kültür-sanatı, kaplıcaları ve Tuna Nehri ile gerçekten görülmeye değer bir şehir. Bu nedenle, Macaristan'ın en çok bilinen ve ziyaret edilen şehri. Eğer tatil planlarınız içerisinde Budapeşte varsa oraya kadar gitmişken birkaç gün daha ayırıp Balaton Gölü’ne uğramaya ne dersiniz? 

Macaristan’ın ve Orta Avrupa'nın en büyük gölü olan Balaton, Slav dillerinde ‘çamurlu göl’ anlamına geliyor, ‘Macar Denizi (Magyar Tenger)’ olarak da adlandırılıyor. Başkent Budapeşte'nin 120 kilometre güneybatısında yer alan Balaton Gölü, kuzeydoğu - güneybatı doğrultusunda dikdörtgen şekilde uzanıyor. 77 kilometre uzunluğu olan gölün genişliği ise 4-14 kilometre arasında değişiyor. Gölün ortalarında suyun kalitesinin içme suyu olacak kadar güzel olduğu söyleniyor. 

Balaton Gölü, Macaristan’ın en fazla turist çeken alanlardan biri. 18. yy başlarında özellikle zengin ailelerin sayfiye yeri iken, 20. yy’dan itibaren toplumun her kesiminin yaz tatilini geçirdiği bölge haline gelmiş. Buraya çevre ülkelerden de çok sayıda turist geliyor. Gölün etrafında yazlık evlerin yanı sıra çok sayıda tatil köyü, otel ve rekreasyon merkezi bulunuyor. Göl ve çevresi, sayfiye yeri olmanın yanı sıra aynı zamanda doğa ve kültür merkezi. Bölgede doğal parklar ve Roma döneminden kalma kale kalıntıları bulunuyor. Ayrıca Balaton bölgesi üzüm bağlarıyla da ünlü. Çevredeki eski yanardağ kalıntılarıyla karışan toprak ve göl suyu ile sulanan asmaların daha iyi ürün verdiği söyleniyor.  

***

Plajları, muhteşem manzaraları, festivalleri, üzüm bağları, geniş yürüyüş ve bisiklet yolları, termal ve mineral kaplıcaları ile Balaton Gölü ve çevresindeki şirin kasabalar görülmeye değer. Göl çevresindeki onlarca plaj mayıstan eylül sonuna kadar açık. Plajların çoğu, kano, su kayağı, sörf gibi su sporları aktiviteleri sağlıyor. Tüm plajlar, insanların güvenliğini sağlamak için belirli şartlara uymak zorunda. Bu nedenle her sezon öncesi su kalitesini kontrol etmek için numuneler alınıyor.

Plaj olmayan yerlerde de göle girmeyi kolaylaştırmak için küçük iskeleler veya merdivenler yapılmış. Dolayısıyla serinlemek için canınızın istediği yerden göle girebilirsiniz. Yaz boyunca suyun ortalama sıcaklığı 25 °C olduğu için yüzmeye oldukça elverişli. Göl çok derin değil, ortalama derinlik 3.3 m. Özellikle güneydoğu kıyılarında, su dizlerinize gelene kadar epey yürümeniz gerekiyor. Bu nedenle küçük çocuklu aileler arasında oldukça popüler. Göldeki çamurun birçok hastalığa şifa olduğu söyleniyor. Bu yüzden tedavi amaçlı gelenler de azımsanmayacak kadar fazla.

Yazın yelken, su kayağı gibi su sporları yapılırken, kışın buz tutan gölde buz pateni, kızak kayma gibi etkinlikler düzenleniyor. Gölde yaz- kış balıkçılık da yapılıyor. Gölün yakınında Balaton-felvidéki Nemzeti Park (Balaton Milli Parkı) adında korunan bir alan bulunuyor.

ULAŞIM

Budapeşte'den trenle (Déli veya Kelenföld tren istasyonlarından) ya da havaalanından kiralayacağınız arabayla 1-1.5 saatte Balaton Gölü'ne ulaşabilirsiniz. Gölün güneybatı ucundaki Sármellék'te yer alan Hévíz-Balaton Havaalanı’na; Almanya, Danimarka, İsviçre, İngiltere gibi Avrupa ülkelerinden uçuş var.

NE ZAMAN GİTMELİ?

Balaton Gölü ziyaret için yılın her ayı uygun zira bölgede her dönem yapılacak farklı aktiviteler bulabilirsiniz. Biz eşimle mayıs, temmuz ve ekim aylarında gittik. Gittiğimiz yerlerde çevreyi de dolaştığımız için en çok mayıs ayındaki gezimizi sevdim. Kaplıcaları ve sağlık tesislerini ziyaret etmek isteyenler için kış ayları da cazip gelebilir ama Macaristan’ın kışının epey sert geçtiğini belirtmeliyim!

Gölde yüzmek ve eğlenceli vakit geçirmek isterseniz en iyi zaman sıcaklığın 25°C civarında olduğu ve festivallerin yapıldığı temmuz ve ağustos ayları. Temmuz ayının başında Avrupa'nın en büyük ve en renkli açık hava elektronik plaj festivallerinden biri gerçekleştiriliyor. Festival, dünyanın en iyi sanatçılarını ve DJ'lerini ağırlıyor. Müzik festivallerini sevenler için bu dönemde gitmek bir taşla iki kuş vurmak anlamına gelir. Bir diğer önemli etkinlik ise ağustos ayı boyunca devam eden Balatonfüred Şarap Haftaları. Bölgenin en prestijli şarap festivalinde yerel şarapları deneyebilir, uygun fiyata satın alabilirsiniz. 

GÖRÜLECEK YERLER

Huzur verici yeşilin mavi ile buluştuğu sakin Balaton Gölü; batı ucundaki Keszthely kültür merkezinden kaplıca tesisi Balatonfüred'e, güneyde aile tatil köylerinden kuzeyde üzüm bağlarına kadar uzun bir kıyı şeridiyle çevrili. Bu kıyı şeridindeki yerleşim birimlerine çeşitli amaçlara hizmet eden tesisler kurulmuş; tatil köyleri, sağlık tesisleri, spor alanları, restoranlar, barlar, kafeler, gece kulüpler vb... 

Her sahil kasabası kendine has bir karaktere sahip. Hareketi sevenler için de sakinliği sevenler için de kültür- sanattan hoşlananlar için de gidilecek yerler var. Gölün etrafında da yapılacak çok etkinlik var ancak 77 km uzunluğunda olduğunu unutmamak gerekir. Gölü bir uçtan diğerine keşfetmek isterseniz ve araç kiralamadıysanız toplu taşıma ile biraz zaman alabilir. Bu durumda yaklaşık bir buçuk saat süren Sjófok–Balatonfüred-Tihany-Balatonföldvár güzergahında ve Fonyód'dan Badacsony'ye çalışan feribot seferlerini değerlendirebilirsiniz. 

KESZTHELY

Balaton Gölü'nün batı kıyısında yer alan Keszthely, kara ve demiryolu erişilebilirliği, kültür, eğitim ve ekonomi merkezlerinden biri olması sebebiyle tercih edilen tatil yeri. Gölden arta kalan zamanda çok güzel bir bahçenin içinde bulunan, 1745 yılında Barok tarzda inşa edilmiş Festetics Sarayı’nı ziyaret edebilirsiniz. Macaristan'daki en büyük ve en güzel restore edilmiş binalardan biri olan Festetics Sarayı’nın odaları orijinal mobilyalara sahip. Sarayın içinde bir de müze bulunuyor. Ayrıca şehirde görülmesi gereken ilginç müzeler, kestane, karaçam ağaçları ve binlerce çiçek koleksiyonu olan arboretum da var.

SİOFOK

Bölgenin en büyük şehri Siofok, gölün güney doğusunda yer alıyor. Parti müdavimlerinin tercih ettiği Siofok Plajı (Plazs Siófok) ile ünlü. Gündüz güneşlenmek ve dinlenmek, geceleri geç saatlere kadar partilemek isteyenler burayı seçiyor. 2 bin metrekare kum plajda, şezlonglu teras, büyük bir havuz, sokak egzersiz ekipmanları, kütüphane gibi ihtiyacınız olabilecek her şey düşünülmüş. Ağustos ayı sonuna kadar spor programları, konserler ve partiler ziyaretçilerini bekliyor. Ancak kalabalıktan ve gürültüden hoşlanmıyorsanız, gölün kuzey kıyısındaki Balatonfüred beldesini seçebilirsiniz. 

BALATONFÜRED

Tihany Yarımadası’na 7 km. uzaklıkta olan Balatonfüred, Veszprém iline bağlı. Küçük ama tarihi öneme sahip Balatonfüred ve Tihany bölgesi hem kültürel hem sakin bir tatili için ideal bir bölge. Göl kenarında yürüyüş yapabileceğiniz ve bisiklete binebileceğiniz geniş yollar bulunuyor. Balatonfüred iskelesinde bulunan çok sayıda ördek ve kuğu, göle ayrı bir güzellik katıyor.

TİHANY

Bölgenin en eski yerleşim birimi Tihany; yarımadanın en ucunda bir tepede 1055 yılında inşa edilen Tihany Manastırı ile ünlü, turistlerin çok sık ziyaret ettiği kasabalardan biri. Tarihi öneme sahip yapılardan biri olan manastırın kuruluş mektubu, Macaristan'ın dil hafızası bakımından oldukça mühim. Manastır, 1754'te Barok tarzında yeniden inşa edilmiş ve bugün hala işlevini sürdürüyor. Yaz aylarında sık sık org konserleri düzenleniyor. Manastırın olduğu tepeden baktığınızda, bölgedeki en geniş ve güzel göl manzaralarından birini görebiliyorsunuz. Tihany’yi özel kılan sebeplerden biri de ülkenin 10 doğal parkından birinin Tihany’de bulunuyor olması ve bölgede lavanta yetiştirilmesi. Volkanik kalıntılar ile lavanta tarlaları bu parka eşi bulunmaz bir görsellik katıyor. Tihany Yarımadası bölgedeki doğa koruma çalışmalarının karşılığı olarak 2003 yılında Avrupa Diploması almaya hak kazanmış.

BALATONBOGLAR

Balatonboglár, Balaton Gölü'nün güney kıyısında yer alıyor. Bu bölge şarabı ve şampanyasıyla ünlü. Bölgenin en baskın üzümleri burada yetişiyor.

SZİGLİGET KALESİ

Szigliget Kalesi, Balaton Gölü'nün kuzey kıyısında yer alıyor ve yıl boyunca ziyarete açık. 1260-1262'de kurulan kale, zengin tarihiyle hala ayakta. 

BALATONALMADİ

Balatonalmádi, Balaton Gölü'nün kuzey kıyısında yer alan popüler bir tatil beldesi. Şehirdeki Wesselényi Plajı’nın girişinde her yaz iki haftadan fazla süren şarap festivali düzenleniyor.

ZAMARDİ

Zamárdi, Balaton Gölü'nün güney kıyısında yer alıyor. Açık hava sineması, askeri park, macera parkı ve Balaton Ses Festivali ile adını duyurmuş. Avrupa'nın en büyük açık hava elektronik müzik festivallerinden biri olan Balaton Ses ve Müzik Festivali, dünyanın her yerinden gelen sanatçıları ve DJ'leri müzik tutkunlarıyla buluşturuyor.

BALATON MİLLİ PARKI

60 bin hektara yakın bir alanı kaplayan Balaton Milli Parkı, Avrupa açısından önem taşıyan habitatlar, bitki ve hayvan türlerini barındırıyor ve koruma altına alınmış. Sulak alan habitatlarının korunmasına hizmet eden uluslararası Ramsar Sözleşmesi tarafından da koruma destekleniyor. Uluslararası öneme sahip Bakony-Balaton Jeoparkı ise 2012 yılında UNESCO tarafından desteklenen Avrupa Jeoparklar Ağı ve Küresel Jeoparklar Ağı üyesi olarak kabul edilmiş.

***  

Balaton’da yapılacak çok aktivite var demiştim. Festivallerin dışında her yıl temmuz ayının son cumartesi günü Balaton-átúszás denen geleneksel yüzme yarışması yapılıyor. 5.200 metre mesafesi olan yarışma, Révfülöp Limanı’ndan başlayıp Balatonboglár'daki Platan Plajı’nda sonlanıyor.

Bir başka aktivite ise Balaton Gölü çevresinde bisiklet turu (Balatonkör). 

Gölün çevresinde 200 km'den daha uzun bisiklet yolu bulunuyor. Doğu ve kuzey kıyısı biraz engebeli, onun dışında düz olan bu yolda ortalama deneyime sahip her bisikletçiye tavsiye edilen bisiklet turları ve yarışları yapılıyor. Birçok yerleşim yerinde bisiklet kiralama şansınız var. Göl çevresinde yapılan bisiklet yarışları Macaristan'da giderek daha popüler hale geliyor. Öyle ki her geçen gün bisiklet dostu bistro ve restoranların sayısı artıyor.   

YEME İÇME

Macar yemekleri, süt, peynir ve et ağırlıklı. En çok tavuk, domuz ve sığır eti kullanılıyor. Özel günlerde hindi, kaz, ördek ve av hayvanları tercih ediliyor. Macarların tatlı kırmızı biberi çok ünlü ve hemen her yemekte kullanılıyor. Macarların en meşhur yemeği gulyás (Viyana kuşatması sırasında askere daha güçlü olmaları için dağıtılan yemeğin isminden -kul aşından- geldiği düşünülüyor. Malum Türkler 150 yıl Macaristan topraklarında yaşadılar. 300’den fazla Türkçe sözcük Macarların diline yerleşmiş). Biz her ne kadar gulaş diye telaffuz etsek de ‘guyaş’ diye okunuyor. Kuşbaşı et, soğan, sarımsak, patates ve kırmızıbiber ile yapılıyor. Sıklıkla ana yemek olarak tüketiliyor. Suyu çok olduğunda çorba (Gulyásleves) olarak ya da küçük ekmeğin içine gulyás doldurulup fast food olarak tüketiliyor. Gulyás genellikle demirden yapılmış bir düzeneğe asılı kazanlarda (bogrács), odun ateşinde pişiriliyor. Bu düzenek hemen her Macar’ın evinde bulunuyor (Ben de küçük bir bogrács düzeneği satın aldım). Halászlé denilen baharatlı balık çorbası da yine bu kazanlarda pişiriliyor. Yeri gelmişken söyleyeyim; yemek öncesi biraz balık çorbası içeyim derseniz, ana yemek siparişini baştan vermeyin. Zira balık çorbasının içinde kocaman kocaman balık parçaları var ve epey doyurucu (Gölden günlük tutulduğu için balıklar çok taze). 

Kahvaltıda, kümes hayvanları, sığır eti ve domuz etinden üretilen salam (Macar salamı) ve sosisler; pâté denilen kaz, ördek gibi kümes hayvanlarından yapılan ciğer ezmesi (Sığır ve domuzdan yapılan pâtélere sebze ilave ediliyor), peynir ve tereyağı tüketiliyor.

Tatlı olarak epey çeşit var. Ancak Macar ürünü olarak tescil edildiği için Kürtöskalács (Baca keki)’dan bahsetmek istiyorum. İçine çikolata, tarçın, krema gibi malzemeler eklenen hamur silindire sarılarak köz ateşte pişiriliyor. Ahım şahım bir şey değil ama Kürtöskalács çok yeniliyor ki hemen her yerde sokak satıcıları satıyor. 

Macaristan’daki otantik, tarihi lokantalara Csárda deniliyor. Csárdalar iç dekorasyonu, bahçe düzenlemeleri ve menüleriyle sizi adeta ortaçağa götürüyor. Lokantanın içine girdiğinizde kendinizi tarihi bir film setinde gibi hissediyorsunuz. Csarda'larda yaban av hayvanlarından (geyik, keklik, yaban tavşanı, kaz, ördek vb. ) yapılan yemekler de servis ediliyor. 

Macaristan’da Türk Lokantalarına özellikle dönerci ve kebapçılara da rastlayabilirsiniz.  

İçecek olarak Soprani biraları ve Tokaji şarabı ünlü. Yemeklerden önce aperatif olarak palinka denilen erik, kayısı, elma, armut, kiraz gibi meyvelerden yapılan içkiyi içiyorlar. 

Alışveriş

Balaton Gölü çevresinde çok sayıda otel, restoran bulunmasına rağmen alışveriş yapmak için fazla seçenek yok. Tek alışveriş merkezi Siófok'un merkezinde bulunan Sió Plaza. Bölgede çok sayıda süpermarket var ancak pazar günleri tümü kapalı. Haftanın belli günleri kurulan; kıyafetten yiyecek ve içeceğe kadar her şeyi bulabileceğiniz pazarlar, doğal ürünlerin satıldığı (sebze, meyve, füme et, peynir, bal ve reçel) köylü pazarları var. Pazar günleri kurulan Liliomkert bitpazarında ise antika, kitap, giysi, el yapımı eşyalar, yiyecek ve içecekler bulabilirsiniz. 

Badacsony bölgesinde bulunan birçok şarap mahzeninde ev yapımı şarap bulabilir yine Balatonfüred'de yapılan şarap festivalinde, uygun fiyatlarla yerel şaraplar satın alabilirsiniz.

Tihany’de üretilen lavantalardan ilham alınarak yapılan ürünler, Macar işi masa örtüleri, oymalı ahşap oyuncaklar, ünlü Macar porselenleri, seramikler ve yöresel el yapımı ürünler satan birçok hediyelik eşya bulabilirsiniz. 

Macarların tatlı kırmızıbiberi çok ünlü demiştim. Sanırım üretimi çok fazla. Yemeklerde kullanımın yanı sıra öğütülüp toz biber haline getirilen biberler yöresel kumaşların ve seramiklerin içinde hediyelik eşya olarakta satılıyor. ‘Toz biberden hediye mi olurmuş?’ demeyin, sunumları o kadar albenili ki insan ister istemez satın alıyor.

***

Yeni yerler keşfetmek, yüzmek, spor yapmak, müzik festivaline katılmak, tedavi olmak, üzüm bağlarında şarap tatmak…  'Macaristan Denizi'ni ziyaret etmek için pek çok neden var. Elbette bir Akdeniz, bir Ege’nin yerini asla tutamaz, yaz tatili için birinci öncelik olamaz ama plajları, su sporları, tatil köyleri ve parklarıyla ünlü Balaton Gölü’nün etrafındaki şirin kasabaların birinde birkaç gün konaklamayı ‘yapılacaklar’ listenize yazabilirsiniz. Bir başka gezi yazısında buluşmak üzere, sağlıcakla kalın. 

Dip Not: Macaristan AB üyesi olduğu halde kendi para birimi olan forint’i kullanıyor. Gitmeden önce euro yerine forint almalısınız.  

 

NASIL ARANDI: #Kocaelilife # lifekocaeli # gezi # kocaelinindergisi # huzur

YORUMLAR
Yaptığınız yorumlar editör onayından geçmektedir.