Orman yangınları

Maalesef her yaz döneminde, orman yangınları haberlerini görmeye alışır olduk. Türkiye’nin en önemli milli serveti ve gelecek nesillerimizin sağlıklı yaşamının garantisi olan ormanlarımız yok oluyor. Ben bu yazıyı kaleme aldığımda Bursa, Karabük, Kahramanmaraş başta olmak üzere çok sayıda ilimizde orman yangınları devam ediyordu. Orman yangınlarını önlemek veya oluştuğunda söndürmek konusunda maalesef sınıfta kalmış durumdayız. Her yıl meydana gelen bu felaketlerle aslında ne kadar bilinçsiz ve yetersiz olduğumuzu da görüyoruz. Belki biraz tekrara düşecek ama geçen yıl siz değerli Kocaeli Life okuyucularına orman yangınlarının nedenleri ve engelleme yöntemlerini anlatmaya çalıştığım yazımın bir benzerini bu ay da kaleme almak isterim. 
Karasal alanların yaklaşık %35’i ormanlardan oluşmaktadır. Öte yandan, biyolojik çeşitliliğin %85’i de ormanlarda yer almaktadır. Bu açıdan düşünüldüğünde ormanlarımız, dünyamız için en cömert ve en muhteşem ev sahipleridir. Her ağaç türünde farklılık göstermekle birlikte, bir ağaç ortalama 25 kg karbondioksiti emmekte ve oksijen üretmektedir. Ormanlar sadece bünyesindeki birbirinden değerli ve farklı türler için değil insanlar için de oldukça önemlidir.
Barınma, enerji, gıda, ilaç vb. tüm insani faaliyetler ormanlarla doğrudan doğruya ilişkili. Yaşamımız için bu kadar önemli olan ormanlarımız, tarımsal ve ticari faaliyetler, küresel iklim değişikliklerine bağlı çölleşme ve tabii ki orman yangınları nedeniyle yok olmaktadır. Bu yok oluşta orman yangınları oldukça ciddi problemlere yol açmaktadır. O zaman biraz orman yangını neden oluşur ondan söz edelim.

Orman yangınının meydana gelebilmesi için “yangın üçgeni” oluşması gerekmektedir. Yani üç temel noktanın bir araya gelmesi şarttır. Bunlar oksijen, yakıt/tutuşan malzeme ve enerjidir. Oksijen zaten her daim mevcut olduğundan, diğer faktörler biz insanların kontrolüne kalmış durumdadır. Tutuşan malzemelerin de bir kısmı yine doğal olarak orman ekosisteminde yer almaktadır. Dallar, kurumuş yapraklar vb. doğal sistem içerisinde kendiliğinden mevcuttur.
Fakat tutuşmayı kolaylaştıracak cam vb. atıkların piknik sonrası bilinçli ya da bilinçsiz ortamda bırakılması, sönmemiş izmaritler ya da benzin vb. yakıtlar doğrudan doğruya yangın üçgeninin ikinci halkasının tamamlanmasına yol açmaktadır. Gelelim üçüncü halkaya… Tutuşma yani enerji yukarıda sözünü ettiğim iki faktör bir araya geldiğinde oluşacak küçücük bir kıvılcım binlerce hektarlık alanın yok olmasına, yüzlerce masum canlının ölmesine, belki de tamamen türlerinin ortadan kalkmasına yol açacaktır.
Bir kez yanma tepkimesi oluştuğunda, yani orman yangını başladığında, yangın üçgenini oluşturan üç unsurdan birini ortadan kaldırmazsanız yangını söndüremezsiniz. Söndürme çalışmalarının çoğu, oksijeni engellemek yönündedir çünkü alınabilecek en hızlı yöntem budur.
Özellikle büyük çaplı yangınlarda, yangın anında, yangın koridoru oluşturmak maalesef çok riskli olabilmektedir. Orman yangınlarının daha acımasız olmasının başka sebepleri de var elbette. Bu yine insan faktörlü küresel iklim değişikliğine dayanmakta. Azalan yağışlar nedeniyle ormanların nem oranında ciddi bir düşüş söz konusu. Bu durum hem orman yangını riskini arttırıyor hem de başlayan yangınların durdurulması zorlaşıyor. Sıcaklıklardaki değişikliler nedeniyle meydana gelen şiddetli rüzgarlar, oluşan yangınların hızla farklı alanlara sıçramasına ve söndürülmesinin güçleşmesine neden oluyor. *
Ormanlar en önemli milli servetimiz. Yok olduklarında sadece ağaçlar değil, çok sayıda canlı türü de maalesef ortadan kalkmaktadır. Bu yılki sıcaklıkların mevsim normallerinin çok üstünde olması, yangınların kontrol altına alınmasını daha da güçleştirmekte elbette. Bir de işin teknik konudaki yetersizlikleri var ki onları buradan konuşmak istemiyorum. Umalım ki daha fazla kayıp olmadan yangınlara müdahale edilebilsin. Kaybettiğimiz, tahmin ettiğinizden çok daha büyük bir değer. Sağlıkla kalınız…

AKEN ÇEVRE DANIŞMANLIK
Alikahya Fatih Mah. Horasan Cad. No: 35/A Kat: 1 Daire: 2 İzmit/Kocaeli
Telefon: (0262) 226 16 18
Web: www.akencevre.com