İki yaşında okula başlamak: Bir ayrılık değil, bir gelişim yolculuğu

Çocuk yetiştirmek her dönemde emek, sabır ve dikkat gerektiren bir süreçtir. Ancak kabul etmek gerekir ki bugün çocuk yetiştirmenin koşulları geçmiş kuşaklardan oldukça farklı. 

Birkaç nesil önce çocuklar günlerinin büyük bölümünü sokakta geçiriyor, farklı yaş gruplarından arkadaşlarla oynuyor, yetişkin müdahalesi olmadan anlaşmazlıklarını çözmeyi öğreniyor ve çevrelerini deneyimleyerek büyüyorlardı.

Bugünün çocukları ise çok farklı bir dünyanın içinde yaşıyor. Güvenlik kaygıları, şehir yaşamının değişen yapısı ve teknolojinin günlük hayattaki ağırlığı nedeniyle çocuklar artık daha kontrollü, daha korunaklı ve çoğu zaman daha kapalı alanlarda büyüyor. 

Birçok çocuk düz zeminler dışında yeterince hareket edemiyor, yetişkin yönlendirmesi olmadan akranlarıyla uzun süreli etkileşim kuramıyor ve günlük yaşamın doğal sorun çözme deneyimlerinden eskisine göre daha az yararlanabiliyor. Oysa gelişim yalnızca sevgiyle değil deneyimle de şekillenir.

***
Bazı aileler çocuklarını parklara götürmenin veya ebeveyn katılımlı oyun gruplarına dahil etmenin sosyal gelişim için yeterli olduğunu düşünebilir. Elbette bunlar son derece kıymetli deneyimlerdir. Ancak bu ortamlarda çocuk çoğunlukla hâlâ ailesinin güvenli sınırları içerisindedir. Bir sorun yaşadığında ebeveynine dönebilir, bir anlaşmazlık çıktığında yetişkin müdahalesi hızla devreye girebilir. Bu durum doğal olarak çocuğun kendi çözüm yollarını üretmesini sınırlar. 

Oysa çocuk gelişimi açısından önemli olan yalnızca oyun oynamak değil, oyunun niteliğidir. 

Yetişkinler çoğunlukla oyunu düzenlemeye, uyumlu sürdürmeye ve çatışmaları önlemeye eğilimlidir. Halbuki çocuklar yaşıtlarıyla bir araya geldiklerinde çok daha gerçek, spontan ve dönüştürücü deneyimler yaşarlar. 

Çocuk, akranlarıyla oynarken yalnızca eğlenmez; müzakere etmeyi, kendini ifade etmeyi, karşısındakini anlamayı ve sosyal dünyanın karmaşıklığını deneyimlemeyi öğrenir. Bu nedenle ebeveynle geçirilen kaliteli zaman son derece değerli olmakla birlikte, yaşıtlarla kurulan bağımsız oyun deneyimlerinin yerini tam olarak dolduramaz.

Bu nedenle günümüzde iki yaş itibarıyla başlayan okul deneyimini yalnızca bir bakım hizmeti ya da ebeveynden ayrılma süreci olarak değerlendirmemek gerekir. Okul, çocuğun yaşıtlarıyla birlikte bağımsız bir birey olmayı deneyimlediği ilk sosyal yaşam alanıdır.

Okul ortamında çocuk, yaşına uygun desteklerle birlikte kendi sosyal becerilerini kullanmaya başlar. Arkadaşını bekler, paylaşmayı dener, anlaşmazlık yaşar, çözüm arar, bazen başarır bazen yeniden dener.  Gelişim bilimleri bize her yaşın kendine özgü öğrenme ihtiyaçları olduğunu gösteriyor. Nasıl ki bedenimiz hareket ettikçe güçleniyorsa, beyin de kullandıkça gelişir. 

Özellikle altı yaş öncesi dönem, merakın en yoğun yaşandığı dönemdir. Çocuk sürekli sorar, araştırır, dener, gözlemler ve anlamlandırmaya çalışır. 

Gerçek akademik gelişim; düşünmeyi, merak etmeyi, araştırmayı ve neden-sonuç ilişkileri kurmayı öğrenmektir. Erken çocukluk döneminde en değerli öğrenme alanları; çocukların aktif katılımcı olduğu, yaşamın içinden gelen deneyimlerdir çünkü çocuk öğrenmenin nesnesi değil, öznesi olmalıdır.

***
Hepimiz mutlu çocuklar yetiştirmek istiyoruz. Ancak mutluluk yalnızca çocuğun o an keyifli hissetmesi değildir. Gelişen beyninin de düşünmeye ve öğrenmeye ihtiyacı vardır. Çocukların farklı zeminlerde yürümeye, tırmanmaya, düşüp kalkmaya, keşfetmeye; merak etmeye, soru sormaya, araştırmaya, en önemlisi de  yaşıtlarıyla kurdukları bağımsız oyunlara ihtiyaçları vardır.

Çocuk kendini oyunda gerçekleştirir. Oyunda farklı rollere girer, sınırlarını keşfeder, duygularını düzenler, çatışmaları çözer ve dünyayı anlamlandırır. Yetişkinlerin olmadığı ya da geri planda kaldığı oyun deneyimleri, çocukluğun en güçlü gelişim alanlarından biridir. İki yaş, sosyal becerilerin, öz denetimin, bağımsızlığın, öğrenme motivasyonunun ve duygusal dayanıklılığın temellerinin atıldığı kritik bir gelişim evresidir.

Bu nedenle değişen çocukluk kültürü içinde iki yaşında okula başlamak, birçok çocuk için artık bir tercih değil, gelişimsel bir gereklilik olarak değerlendirilmelidir. 

Bilge Baykuş Okulları
Adres: Alikahya Fatih Mah. Horasan Cad. No:25 İzmit/KOCAELİ
Telefon: 0 553 363 1166
Instagram: bilgebaykusokullari

Yorum yap

Sonraki Yazı Yükleniyor...
Yükleniyor

Signing-in 3 seconds...

Signing-up 3 seconds...