Çocuklarda bağışıklık sistemi… Doğru bilinen 10 yanlış

Günümüzde ebeveynlerin bolca dile getirdiği endişelerden biri, çocuklarının sık hastalanması. Özellikle kreş ve okul döneminde artan enfeksiyonlar, “Çocuğumun bağışıklığı zayıf mı?” sorusunu beraberinde getiriyor. Ancak doğru zannedilerek yapılanların bir kısmı, çocukların sağlığını korumaktan ziyade onlara zarar veriyor.

Çocuklarda bağışıklık sistemi neden bu kadar önemli?
Bağışıklık sistemi, enfeksiyonlara karşı koruyan en temel savunma mekanizmasıdır. Hemen her sistem gibi; immünolojik sistem de çocukluk döneminde gelişim aşamasındadır. Özellikle erken çocuklukta sık hastalanmak çoğu zaman normaldir; yani bağışıklık sisteminde “doğal öğrenme sürecinin” parçasıdır. Kreşe başlangıç gibi dönemlerde amaç hastalıkları durdurmak değil süreci doğru yönetmek olmalıdır.

DOĞRU BİLİNEN 10 YANLIŞ
Yanlış: Çocuğum sık hasta oluyorsa bağışıklığı zayıftır.
Doğru: Özellikle kreşe başlayan çocukların yılda 6–8 kez üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmesi normaldir. Ama 2’den fazla alt solunum yolu enfeksiyonu geçirdiyse daha ayrıntılı araştırılmalıdır. Küçük yaşta geçirilen hastalıklar zayıflık değil, bağışıklık sisteminin ilerleyen yıllara antrenmanıdır.
Yanlış: Vitamin şurupları bağışıklığı güçlendirir.
Doğru: Bağışıklığı, iştahı, boy uzamasını ve beyin gelişimini destekleyen takviyelerin seçimi kişiye özeldir. Eksiklik söz konusuysa doktor kontrolünde, çocuğun kilosuna ve yaşına uygun dozda kullanılmalıdır. Gereksiz vitamin kullanımı fayda sağlamak yerine karaciğer başta olmak üzere organlara zarar verebilir.
Yanlış: Ne kadar çok takviye, o kadar güçlü bağışıklık.
Doğru: Bağışıklık sistemi bir denge işidir; takviyelerin fazlası oksidatif stres yaratarak hücre düzeyinde hasara ve uzun dönemde kanserojen etkiye sebep olabilir.
Yanlış: Üşütmek hasta eder.
Doğru: Hastalıkların nedeni virüslerdir. Soğuk tek başına hastalık yapmaz ancak solunum yolu mukozal bariyerini olumsuz etkileyerek, direnci düşürebilir.
Yanlış: Antibiyotikler bağışıklığı destekler.
Doğru: Antibiyotikler sadece bakterilere etkilidir, virüslerde işe yaramaz ve gereksiz kullanımı floradaki faydalı bakteri dengesini bozup daha ağır seyredecek fırsatçı enfeksiyonlara zemin hazırlayabilir.
Yanlış: Doğal olan her şey zararsızdır.
Doğru: Bitkisel ürünler ve karışımlar da yan etki yapabilir; kontrolsüz kullanılmamalıdır. Çoğu ilacın orijini zaten bitkilerdir. Yanlış dozda kullanılan ilaç, zehirden farksızdır.
Yanlış: Şekerli gıdalar bağışıklığı etkilemez.
Doğru: Aşırı şeker tüketimi insülin ve immünolojik faktörlerinin salınımını bozarak bağışıklık sistemini de olumsuz etkileyebilir.
Yanlış: Çocuk ne kadar steril ortamda büyürse o kadar sağlıklı olur.
Doğru: Aşırı temiz ortam, bağışıklık sisteminin gelişimini olumsuz etkileyebilir. Hijyen teorisi, enfeksiyon etmeniyle daha az karşılaşan toplumlarda alerji gelişiminin fazla olduğunu göstermiştir.
Yanlış: Bağışıklık güçlendirmek için özel mucize besinler vardır.
Doğru: Tek bir mucize besin yoktur; mevsimine ve coğrafyasına uygun dengeli ve çeşitli beslenme esastır.
Yanlış: Hasta olan çocuk mutlaka evde izole edilmelidir.
Doğru: Her hastalık izolasyon gerektirmez; çocuğun genel durumu ve etkenin bulaşıcılığı önemlidir. Çoğu bakteriyel hastalık için bulaştırıcılık antibiyotik kullanımının 24. saatinde azalmaktadır. Aktif ateş ya da ishalin devam ettiği durumlarda, hastalığın yayılmasının önlenmesi kadar, çocuğun direncini toplayabilmesi için de evde dinlenmesi gereklidir.

Peki ebeveynler bağışıklığı gerçekten nasıl destekleyebilir?
• Dengeli beslenmek ve paketli hazır gıdayı sınırlı tüketmek
• Yeterli ve zamanında uyku
• Açık havada zaman geçirmek
• Aşıların düzenli yapılması
• Gereksiz ilaç ve takviyeden kaçınmak
• En önemlisi: Doğru bilgiyle hareket etmek.
“Bağışıklık sistemi şurupla değil, sağlıklı bir yaşam tarzıyla güçlenir. Ebeveynlerin en büyük gücü doğru bilgi, doğru bilginin en güvenilir kaynağı ise çocuk hekimidir.”

Instagram: @dr.esraece